Kampanie EAZA

 

 

Kampania EAZA  „Milczące Lasy” (Silent Forest), czyli ochrona ptaków śpiewających Azji Południowo-wschodniej

 

 

 

Ptaki śpiewające Azji Południowo-wschodniej są przedmiotem intensywnego i często nielegalnego handlu. Hodowane są one jako zwierzęta domowe, wykorzystywane w konkursach śpiewu, konsumowane a także bywają składnikami leków w medycynie tradycyjnej. Bardzo duży procent ptaków śpiewających jest również eksportowanych. Handel jest często niezgodny z prawem i niezrównoważony. Obejmuje on setki gatunków i miliony pojedynczych osobników, dlatego właśnie handel został uznany za podstawowe zagrożenie dla zachowania bioróżnorodności awifauny tego regionu. Szczególnie zagrożony jest obszar Wielkich Wysp Sundajskich (Brunei, Bali, Jawa, Kalimatan, Sumatra, Singapur, Malezja, południowa Mjamna i południowa Tajlandia). Teren ten zaliczany jest do tzw. gorących punktów bioróżnorodności, ponieważ występuje tam ponad 850 gatunków ptaków, spośród których spora część charakteryzuje się wysokim endemizmem (występują tylko na ściśle określonym, stosunkowo niewielkim terenie). Według danych zamieszczonych w Czerwonej Liście IUCN  ocenia się, że w Indonezji występuje najwięcej gatunków ptaków zagrożonych wyginięciem.

 

 

 

Dlaczego właśnie tu?

 

Problem odławiana dzikich ptaków handlu nimi wynika głównie z aspektu kulturowego. W Azji Południowo-wschodziej ptaki śpiewające są ulubionymi zwierzętami domowymi, przy czym posiadanie rzadkiego okazu świadczy o wysokim statusie społecznym właściciela. Z jednej strony zwierzęta te stanowią powszechny obiekt zainteresowania na rynku, a z drugiej – praktycznie każdy może je kupić (bez względu na status społeczny). Jednak nie chodzi tylko o wykorzystanie ich jako zwierzęta domowe. Konkursy śpiewu ptaków są również ważne pod względem ekonomicznym - zapewniają dodatkowy dochód rodzinie. Choć tradycja mogła ewoluować i zmieniać się z upływem czasu, kultura utrzymywania ptaków ugruntowała się i przekształciła w sport oraz ogromny przemysł. Obejmuje on dostawców klatek, żywności, suplementów itp. Istnieje mnóstwo „ptasich klubów” ", gdzie konkursy śpiewu są ważnym „sportowym” wydarzeniem, co czyni je dochodowym biznesem. Chociaż w Indonezji jest wielu legalnych hodowców, nadal istnieje niepokojąco wysoka liczba  kłusowników, a także hurtowni i sklepów, nielegalnie handlujących dzikimi ptakami. Dzieje się tak głównie dlatego, że ludzie wierzą,  iż dzikie ptaki śpiewają lepiej, są silniejsze i zdolniejsze niż hodowlane. Niestety, ogromna ich liczba nie przeżywa w klatce więcej niż kilka dni.

 

 

 

Dlaczego teraz?

 

Stopień eksploatacji populacji ptaków śpiewających w Azji jest katastrofalny, a ponadto od dawna był rażąco zaniżony. Pozyskiwanie rzetelnych informacji na temat stanu dzikiej populacji nie następuje tak szybko, jak tempo wymierania poszczególnych gatunków. W dodatku tylko część z nich jest chroniona na podstawie krajowych i międzynarodowych przepisów. Niestety ich egzekwowanie uważa się za niewystarczające dla wielu gatunków priorytetowych.

 

Celem kampanii jest zmniejszenie i zaradzenie obecnemu kryzysowi wymierania gatunków ptaków śpiewających w regionie Azji, a także zwiększenie świadomości w społecznościach zoo oraz poza nimi.  Ważne jest, żeby dzięki zaangażowaniu ludzi oraz wsparciu finansowemu uratować jak najwięcej ptaków przed wyginięciem.

 

 

 

Kampania koncentruje się na następujących działaniach:
W obrębie EAZA:
• Zwiększenie świadomości wśród ogółu społeczeństwa i społeczności zoo.
• Pozyskiwanie funduszy na rzecz ochrony gatunkowej i siedliskowej
• Dostarczenie pomysłów i informacji, które umożliwią edukację ekologiczną w ogrodach zoologicznych.
• Zapewnienie specjalistycznej wiedzy oraz wsparcia osób doświadczonych i chętnych do podjęcia działań kampanijnych w celu wspomożenia programów hodowlanych i związanej z nimi działalności badawczej ex-situ.

W zasięgu naturalnym:
• Wzrost świadomości regionalnej i wdrażanie strategii edukacji ekologicznej we współpracy z lokalnymi i międzynarodowymi zainteresowanymi stronami.
• Opracowanie regionalnych wytycznych dotyczących hodowli wszystkich gatunków kampanijnych oraz wspieranie ich legalnej i naukowej hodowli w regionie.
• Uświadomienie zdolności do egzekwowania prawa w regionie.
• Zainicjowanie, rozwijanie i wspieranie regionalnych ośrodków hodowli zwierząt, jeśli zostanie to uznane za konieczne.
• wspieranie inicjatyw badawczych mających na celu poprawę naukowej bazy programów reintrodukcyjnych.

 

Opracowano na podstawie materiałów dostępnych na stronie ZOO Wrocław oraz https://www.silentforest.eu/about/

 

 Przydatne linki:

 

https://www.youtube.com/watch?v=qh-z3iUhjj4

http://www.zoo.wroclaw.pl/uploads/kampania%20milczace%20lasy/SILENT%20FOREST_INFOPACK_t%C5%82umaczenie_na%20stron%C4%99.pdf

 

 

Kampania EAZA "Co w trawie piszczy?" 2016/17

Kampania „Co w trawie piszczy” („Let It Grow”) czyli powrót gatunków rodzimych

Nowa Kampania „Co w trawie piszczy” zorganizowana jest we współpracy trzech dużych europejskich organizacji przyrodniczych i naukowych: Międzynarodowego Stowarzyszenia Ogrodów Botanicznych (BGCI), Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA) i Europejskiej Sieci Centrów Nauki i Muzeów (Ecsite). Celem Kampanii jest pomoc społecznościom europejskim w bliższym poznaniu rodzimych gatunków roślin i zwierząt, żyjących w określonych ekosystemach, co może mieć znaczenie w ochronie naszego kontynentu przed utratą różnorodności biologicznej i inwazją obcych gatunków.

W czym tkwi problem?

Przez tysiące lat rośliny
 i zwierzęta adaptowały się do zajmowanej przestrzeni w sieci życia, gdzie każdy gatunek pełni swoją rolę. Występowanie rodzimych gatunków na określonym terenie zwane jest bioróżnorodnością. Im więcej gatunków występuje w danym środowisku, tym to środowisko jest bardziej stabilne i zdrowe. Utrata gatunków powoduje załamanie się ekosystemu i ryzyko wyginięcia rozszerza się na każdy żyjący w systemie organizm, włączając człowieka. Środowisko naturalne przekształcone przez człowieka np. przez działalność rolniczą, działania przeciwpowodziowe itp. staje się coraz bardziej nieprzyjazne naturalnym organizmom i procesom.

Jak tracimy gatunki?

Zmiany w środowisku zachodzące w wyniku działalności rolniczej i urbanizacji oraz pojawianie się gatunków roślin i zwierząt z innych części świata wpływa na wymieranie i zanik gatunków rodzimych.

Jakie działania możemy podjąć?

Celem Kampanii jest udostępnienie społecznościom narzędzi pomagających przywracanie zdrowego środowiska naturalnego poprzez:

  1. Uświadamianie lokalnej społeczności znaczenia bioróżnorodności (co to jest i dlaczego bioróżnorodność jest tak ważna dla każdego).
  2. Zachęcanie całej społeczności i osób indywidualnych do tworzenia miejsc bytowania dla rodzimych gatunków roślin i zwierząt w najbliższym otoczeniu np. w ogrodach, parkach, na balkonach, a nawet w donicach na parapetach okiennych.
  3. Szacowanie (pomiar) bioróżnorodności w wybranych miejscach podczas organizowanych jednodniowych imprez zarówno w 2016 jak i w 2017 roku.

   

Muzea, ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne i akwaria zatrudniają biologów, specjalistów od komunikacji i innych ekspertów, którzy mogą w lokalnych społecznościach być doradcami w kwestiach jak pomóc naturze. W latach 2016/17 w całej Europie będziemy organizowali różne imprezy i akcje inicjujące przywracanie zdrowego środowiska dla rodzimych gatunków i korzyści jakie one przynoszą naturze i wszystkim społecznościom.

Tymczasem zapraszamy na oficjalną stronę Kampanii: http://www.letitgrow.eu/.

 

Kampania EAZA na Rzecz Ochrony Obszarów Polarnych 2013/15

 

 

Kampania Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów poświęcona problemom obszarów polarnych dotyczy zmian klimatu, eksploatacji biegunów oraz ochrony gatunków tam występujących.

Cele kampanii:

 ·        wskazanie społeczeństwu prostych rozwiązań mających na celu obniżenie emisji CO2 (np. jazda na rowerze, sadzenie drzew)

 ·        zachęcanie do zmiany zachowań poprzez przyłączanie się do akcji "Pull the plug", czyli Wyciągnij wtyczkę z gniazdka!

 

Wiele urządzeń elektrycznych posiada opcję stand-up, która jest trybem czuwania sygnalizowanym przez czerwoną lub niebieską diodę. W tym czasie urządzenia choć nie pracują,  to pobierają energię elektryczną od 0.5 do 30 W. Pozostawiając je w trybie stand-by tracimy pieniądze i jednocześnie stajemy się odpowiedzialni za globalne ocieplenie, gdyż pobór prądu generuje wytwarzanie CO2

 

 ·        uświadomienie przywódcom świata o konieczności zmiany polityki emisji CO2 (docelowo poniżej poziomu 350ppm!)

 ·        utrwalenie pozytywnych zachowań na poziomie jednostki, instytucji, społeczeństwa i całego świata

 Dlaczego obszary polarne potrzebują działań ochronnych?

Regiony polarne są najzimniejszymi rejonami naszej planety. Należące do tych rejonów Arktyka i  Antarktyda wykazują odmienny charakter. Podczas gdy obszar Arktyki oprócz Oceanu Arktycznego obejmuje również kontynenty (północne rejony Kanady, Finlandii, Norwegii, Rosji, Szwecji, Alaskę, Grenlandię i Islandię), Antarktyda jako odrębny kontynent jest otoczona przez Ocean Południowy. Stąd obydwa te rejony charakteryzuje odmienny klimat – Antarktyda o klimacie glacjalnym jest jednocześnie najzimniejszym oraz najbardziej wietrznym obszarem polarnym, podczas gdy klimat Arktyki jest kontynentalny i subalpejski. Zróżnicowane są również ekosystemy Arktyki – od wiecznego lodu po tajgę i lasy borealne w południowych jej regionach.

Rejony polarne w sposób naturalny w cyklu rocznym topnieją i ponownie zamarzają. Głównym zagrożeniem dla nich jest wzrost temperatury powietrza i mórz. Średnia globalna temperatura, która od końca XIX w. wzrosła o 0,8ºC, jest zdecydowanie wyższa w rejonach polarnych, kwestia ta również dotyczy oceanów. O 10 % w ciągu ostatnich 30-tu lat zmniejszyła się  także  pokrywa śnieżna rejonów polarnych z czego większe jej spadki zanotowano na półkuli północnej. Ostatnie dwie dekady to również przyśpieszone topnienie lodowców. Wprawdzie lodowce Arktyki z wyłączeniem tych na Alasce nie tracą dużo masy, lecz ich spore rozmiary oznaczają, że będą jednym z najważniejszych źródeł wzrostu poziomu mórz w przyszłości. Obecnie jednak znaczący zaś wpływ na podnoszenie poziomu mórz ma Antarktyda, której zachodni półwysep jest jednym z najszybciej topniejących obszarów na Ziemi. Zmiany klimatyczne zachodzące na biegunach mają poważny wpływ na gatunki tam żyjące, z których większość jest uzależniona od lodu morskiego.

Niedźwiedzie polarne (Ursus maritimus) szeroko rozpowszechnione w całej okołobiegunowej Arktyce, w celu zdobycia pożywienia przemierzają ogromne obszary lodu morskiego.Jako drapieżcy potrzebują ciągłego dostępu do dużych obszarów, po których mogą swobodnie poruszać się i polować na foki będące podstawą ich pożywienia. Chociaż są wspaniałymi pływakami, rosnące odległości między lądem a dryfującymi taflami lodu powodowane jego topnieniem powodują, że pokonywanie tych odległości staje się coraz trudniejsze i jest niejednokrotnie przyczyną utonięć niedźwiedzi.Często również dryfowanie na lodzie utrudnia niedźwiedziom zdobycie pożywienia. Niekiedy źródłem pożywienia niedźwiedzi są wyrzucone na plażę martwe wieloryby czy morsy, jednak w dłużej perspektywie czasu ten rodzaj pożywienia czy też inny  (np. ptaki, jajka) jest dla nich jako wyspecjalizowanych drapieżców bardzo niekorzystny. Tak więc przetrwanie populacji niedźwiedzi polarnych jest uzależnione od dostępności pożywienia czyli fok oraz obszarów lodu gdzie niedźwiedzie mogą polować.

Mimo trudnych warunków panujących na obszarach polarnych, są one oazą dla rzadkich przedstawicieli fauny. Oprócz niedźwiedzia polarnego, wśród zagrożonych gatunków arktycznych, które obejmuje Kampania na Rzecz Ochrony Obszarów Polarnych, są również: lis polarny (Vulpes lagopus), wilk polarny  (Canis lupus arctos), halibut atlantycki (Hippoglossus hippoglossus), białucha (Delphinapterus leucas) foka pospolita (Phoca vitulina), piżmowół (Ovibos moschatus), renifer (Rangifer tarandus fennicus), gęś śnieżna (Chen caerulescens), sowa śnieżna (Bubo scandiacus), mors (Odobenus rosmarus), rosomak (Gulo gulo) oraz narwal (Monodon monoceros).

Negatywne skutki zmian klimatu mające wpływ na żyjące tam organizmy, widoczne są również na Antarktyce. Wprawdzie surowy klimat tego obszaru powoduje, że zamieszkuje go niewiele gatunków zwierząt, lecz otaczające je morza są bardzo bogate m.in. w kryl antarktyczny żerujący na mikroskopijnych glonach morskich, których siedliskiem jest lód morski. Utrata tych siedlisk powodowana zanikaniem lodu morskiego może w przyszłości uruchomić kaskadę likwidacji najniższych poziomów troficznych sieci pokarmowych w tym rejonie, co może skutkować wyginięciem kilku gatunków ryb, pingwinów, fok i wielorybów.

Gatunki z obszaru Antarktyki objęte kampanią: pingwin królewski (Aptenodytes patagonicus), pingwin Adeli (Pygoscelis adeliae), pingwin maskowy (Pygoscelis antarcticus), pingwin białobrewy (Pygoscelis papua), pingwin skalny (Eudyptes chrysocome), lampart morski (Hydrurga leptonyx) oraz uchatkowate z rodzaju Arctocephalus.

 Więcej informacji tutaj: http://www.poletopolecampaign.org/